Ramiz Rövşən 1946-cı il, dekabrın 15-də Bakının Əmircan kəndində anadan olub. Suraxanı rayonundakı 208 N-li şəhər orta məktəbində təhsil alıb.Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini (1964-1969), Moskva Ali Ssenari kurslarını bitirib (1976-1978). Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında, "Mozalan" satirik kinojurnal studiyasında redaktor (1971), kinostudiyanın ssenari emalatxanasında ssenarist (1974-1975), ssenari redaksiya heyətinin üzvü (1979-1987), kinostudiyanın baş redaktoru (1987-1992) işləyib. 1992-ci ildən Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin baş redaktorudur. Bir neçə şeir kitabının müəllifidir.Ramiz Rövşənin ssenariləri əsasında çoxlu sayda bədii və sənədli film çəkilib. Şeir və hekayələri keçmiş SSRİ-nin bir çox dillərinə tərcümə edilib,ABŞ-da, Almaniyada, İngiltərədə, Fransada, Polşada, Bolqarıstanda, Türkiyədə, İranda çap olunub.Ramiz Rövşən Azərbaycan Yazıçılar Birliyi idarə heyətinin və Azərbaycan Mətbuat Şurasının üzvüdür.Yaşar Əliyev in qardaşıdır.Rövşən Ramizoğlu nun atasıdır. Kitabları
Cild Kitabın adı İçindəkilər Şəhər Nəşriyyat İl Səhifə
Bir yağışlı nəğmə Şeirlər Bakı Gənclik 1970 62
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər və poema Bakı Yazıçı 1987 158
Kəpənək qanadları Nəğmələr Bakı Səda 1999 120
Gedək biz olmayan yerə Şeirlər və poema Bakı Çıraq 2006 184
Nəfəs - kitablar kitabı Şeir, nəsr, esse Bakı Qanun 2006 760
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər Təbriz Yaşmaq 2007
Nefes - kitablar kitabı Şiir-nesr-esse Ankara Bengü 2008 226
Yağışlı nəğmə Şeirlər Tehran Əndişeye No 2009 312
Sevgi məktubu kimi Şeirlər Bakı Mütərcim 2009 52
Tərcümələri 1.Sergey Yesenin. Qara adam (poema). "Xəzər", 2004 2.Vladimir Mayakovski. Şalvarlı bulud (poemadan parça); Anam və almanların öldürdüyü bir gecə; Qulaq asın; Sergey Yeseninə (şeirlər). "Xəzər", 2005. 4.Marina Svetayeva. Sənin adın; Yatır yollar yorğunu (Blok haqqında şeirlərdən). "Xəzər", 2005 Filmoqrafiya
Təmiz ol, həmişə düşərsən yada,
Onsuz, yaşadığımız qoca dünyada
Hər bir kəndin namərdi var, mərdi var,
Bu dünyanın özü boyda dərdi var.
Qoca dünya qorxulu ir tamaşa,
Çoxumuzu salıb qorxu, təlaşa,
Zalımlara çahar-qoşa, şeş-qoşa,
Yetimlərə du-bir verən nərdi var,
Bu dünyanın özü boyda dərdi var.
Ağır yoldu keçəcəyin bax bu yol,
Fərqi yoxdu, prokuror ol, nazir ol,
Geci-tezi ölüm gəlir hazır ol,
Yaranmısan, bir gecə də öldü var,
Bu dünyanın özü boyda dərdi var.
Ömür gedir, günlərivi say, oğlum,
Dörd tərəfin dəniz, dərya, çay, oğlum,
Bir kişidən borc götürdün, ay oğlum,
Unutma ki, qaytardı var, verdi var,
Bu dünyanın özü boyda dərdi var.
Kim oynayar onunla bu oyunu,
Odu edən çoxumuzun toyunu,
Dağ-dərəyə doldurubdu qoyunu,
Tanıdmağa çaqqalı var, qurdu var,
Bu dünyanın özü boyda dərdi var.
AYRILIQ
Yenə bu şəhərdə üz-üzə gəldik,
Neyləyək, ayrıca şəhərimiz yox.
Bəlkə də, biz xoşbəxt ola bilərdik,
Bəlkə də, xoşbəxtik,
xəbərimiz yox.
Aradan nə qədər il keçib görən, -
Tanıya bilmədim,
məni bağışla.
Mən elə bilirdim, sənsiz ölərəm,
Mən sənsiz ölmədim,
məni bağışla!
"Ölmədim" deyirəm,
nə bilim axı, -
Bəlkə də, mən sənsiz ölmüşəm elə,
Qəbirsiz-kəfənsiz
ölmüşəm elə.
Bəlkə də, biz onda ayrılmasaydıq,
Nə mən indikiydim,
nə sən indiki, -
Ayrıldıq, şeytanı güldürdük onda;
Bu ilin
bu ayın
bu günündəki,
Elə bu küçənin bu tinindəki
məni də, səni də öldürdük onda.
...Sağımız-solumuz adamla dolu,
Qol-qola kişilər, qadınlar keçir.
Özündən xəbərsiz
ömründə min yol
Özünü öldürən adamlar keçir.
Keçir öz qanına qatan adamlar,
Bir də ki, qan hanı?
Qan axı yoxdu.
Hamı günahkardı dünyada,
amma
Dünyada heç kəsin günahı yoxdu.
Bizsiz yazılmışdı bu tale, bu baxt,
Sapanddan atılan bir cüt daşıq biz.
Bəlkə bu dünyada
on-on beş il yox,
Min il bundan qabaq ayrılmışıq biz.
Halal yolumuzu dəyişib,
nəsə
Çaşmışıq, bir özgə yoldan getmişik.
Bəlkə min il qabaq səhv düşüb nəsə,
Minillik bir səhvə
qurban getmişik.
Dəyişib yerini bəlkə qış-bahar,
Qarışıb dünyanın şəhəri, kəndi.
Bəlkə öz bətnində
ögey analar
Ögey balaları gəzdirir indi.
Ömrüm başdan-başa yalandı bəlkə,
Taleyim başqaymış doğrudan elə.
O yoldan ötən qız
anamdı bəlkə,
Bəlkə də, oğlumdu bu oğlan elə.
Bu yalan ömrümdə
görən sən nəsən?
Bəlkə heç sevgilim deyilsən mənim.
Anamsan,
bacımsan,
nənəmsən,
nəsən?!..
Bircə Allah bilir, nəyimsən mənim.
Bizi kim addadar bu ayrılıqdan,
Çatmaz dadımıza
nə yol, nə körpü.
Ölüsən,
dirisən,
hər nəsən,
dayan!
Dayan, heç olmasa əlindən öpüm...
Deyirsən: "Ölüyəm, ölünü öpmə..."
Əlimin içində
soyuyur əlin.
Deyirsən: "Sən allah, əlimi öpmə,
əlimdən, deyəsən, qan iyi gəlir..."BAŞI KƏSİK GÖZƏL KÖTÜK
Başı kəsik gözəl kötük,
bu dağı sənə kim çəkdi?
Baltanı sənə kim vurdu,
bıçağı sənə kim çəkdi?
İpək-ipək yarpaqların
küləklərlə talandımı?
Bilək-bilək budaqların
ocaqlarda qalandımı?
Küsdünmü taleyin acılığından?
Zalımlar keçmədi qocalığından,
Yıxıldın ucalığından,
başı kəsik gözəl kötük...
Gözəl kötük, sızıldama, göynəmə,
nə baltalar, nə bıçaqlar qalacaq.
Ucalıqdan yıxılsan da, qəm yemə,
sən yıxılan ucalıqlar qalacaq.
Dünyanın kuləyi keçər,
qarı, yağışı keçər,
Qatar-qatar quşu keçər,
Daş atarlar, daşı keçər
sən yıxılan ucalıqdan.
Ümidli gözlər dikilər,
Körpə ağaclar yekələr,
Yekələr, qalxar, dikələr
sən yıxılan ucalığa...
Məndən sənə salam olsun,
başı kəsik gözəl kötük!
Balam olsa, balan olsun,
başı kəsik gözəl kötük.
Əyilim, köksünə başımı qoyum,
gecələr laylamı çalasan mənim.
Böyründə bir evin daşını qoyum,
evimin dirəyi olasan mənim.
Gözəl kötük,
yaraların köz bağlasın, sağalsın,
Bu dünyada nə baltalar,
nə bıçaqlar qalacaq.
Ucalıqdan yıxılsan da,
yenə canın sağ olsun,
Bu dünyada
sən yıxılan ucalıqlar qalacaq... BÜTÜN DOSTLAR SAĞ OLA KAŞ
Mən öləndə ağlamağa
Bütün dostlar sağ ola kaş.
Gözlərimi bağlamağa
Neçə cüt barmaq ola kaş.
Boynunu büküb qapıda,
Bir qız göz yaşı axıda...
Üç balam şirin yuxuda,
Qadınım oyaq ola kaş.
Güc tapmasam ev tikməyə,
Qapımda ağac əkməyə,
Kəfən yox, məni bükməyə
Bir yaşıl yarpaq ola kaş...
DÜNYA QƏFİL İŞIQLANSA
Qəfil gün doğsa bir gecə,
Dünya dümağ işıqlansa;
Şəhər-şəhər, küçə-küçə,
Otaq-otaq işıqlansa,
Görərik kimlərin əli
kimlərin cibindən çıxır.
Kimlər əyilə-əyilə
kimlərin evindən çıxır.
Qəfil gün doğsa bir gecə,
Min-min gizli günah görsək,
Üstünü örtə bilməsə,
Bu dünyanı çılpaq görsək,
Başımıza hava gələr,
ağlımız çaşar bəlkə də.
Hamı birdən baş götürüb
dünyadan qaçar bəlkə də.
Bu dünyada bəs kim qalar,
Kim böyüdər, uşaqları?!.
...Nə yaxşı ki, bu dünyamız
Yavaş-yavaş işıqlanır...
GEDƏK BİZ OLMAYAN YERƏ
Gəl, əl-ələ tutub gedək,
Gedək biz olmayan yerə.
Hər dərdi unudub gedək
Dərdimiz olmayan yerə.
Burda qoyaq özümüzü,
Bu qırışan üzümüzü,
Bu köhnələn sözümüzü,
Gedək söz olmayan yerə.
Bir kimsə tutmasın xəbər
Gəl, çıxıb gedək birtəhər
Bu ev, bu küçə, bu şəhər,
Bu dəniz olmayan yerə.
...Atam oğlu, az çapala,
Sən deyən çətin tapıla,
Bu Ramizi kim aparar
Bu Ramiz olmayan yerə?!
GÖY ÜZÜ DURURMU HƏLƏ?
Çoxdandı göyə baxmıram,
Göy üzü dururmu hələ?
Buludu, günəşi, ayı,
Ulduzu dururmu hələ?
Tüstüdən qaralmayıb ki?
Quşları qırılmayıb ki?
Allahı yorulmayıb ki?
Bəndəsi dururmu hələ?
...Ölümdən qoçaq çıxmışam,
Dilimdə "Allah" çıxmışam,
Bu gecədən sağ çıxmışam,
Gündüzü dururmu hələ?!
Mənimki Allaha qaldı
Mənimki Allaha qaldı,
Alınmadım, baha qaldım,
Özüm baxa-baxa qaldım
Hamını ötürdüyümə.
Ürəyim ətdi, daş deyil,
Kipriyimdəki yaş deyil,
Sevinin, əlim boş deyil,
Gülməyin gətirdiyimə.
Gözüm yuxu yata bilməz,
Ana bilməz, ata bilməz,
Qızıl olsa çata bilməz
Tapdığım itirdiyimə...
ŞİRİN-ŞİRİN YUXUDAYDIQ
Şirin-şirin yuxudaydıq,
Bir zalım oyatdı bizi.
Anaların gucağından
Bu dünyaya atdı bizi.
Düşdük yolların ağına,
Baxtımızın sorağına,
Qatdı bizi qabağına,
Əlində oynatdı bizi.
Biz ki yol nədi bilməzdik,
Biz ki öl nədi bilməzdik,
Bilsək dünyaya gəlməzdik,
Analar aldatdı bizi...
ŞÜKÜR
Şükür hər ötən axşama,
Hər gələn sabaha şükür.
Şükür çiynimdə başıma,
Başımda papağa şükür.
Qapım döyülür deyəsən,
Cəlladmısan, əcəlmisən?!..
Hər kimsənsə, xoş gəlmisən,
Hər gələn qonağa şükür.
Buyur, boynumu baltala!..
Getsəm də torpaq altına,
Yenə də, lənət şeytana,
Yenə də, Allaha şükür!..
Azad qadın
Sən oxuyub-çalmağı sevdiyindən
qol götürüb süzürsən hər havaya
yaxası açıq
gödək geyinməyi xoşlayarsan
zənnimcə bu
az sözlə çox şey demək istəyindəndir
Metro darıxdırar səni
avtobusa minməzsən
yayxanarsan taksilərin arxa oturacağına
bir siqaret yandırıb
aralı qoyduğun ətli ayaqlarını boğarsan tüstüdə
sürücü fağır bilməz yola baxsın
sənə baxsın
Gecələr işıq gəlməz kirayə qaldığın evdən
televizorun səsi getməz qonşuya...
Üstündə gecənin his-pası
səhərə yaxın qayıdarsan evə
fikrində qorxu-şübhə
görəsən xəstələnməmişəm ki?!
Sən canını belə fəda edərsən xalqın yolunda
xalqsa günü-gündən aşağı salar qiymətini
Ancaq heç könlünü sıxma
sən öləndə
sənə heykəl qoyacaqlar
ey azad qadın!
